Otonom arabalar hakkında bilmeniz gereken 4 konu


Otonom cihazlar hayatımıza girmeye başladılar. Şimdilik evlerimizde sadece otonom süpürgeler olsa da gelecekte otonom arabaların yollarda olması kesin gibi. Şimdiden ABD’de Nevada, California, Florida ve D.C.’de yasalar çıktı, 17 eyalet de otonom araçlar için yasa hazırlığında. ABD’nin otomotiv piyasası gibi bir pazarımız yok, gene de on yıl içinde buraya da gelmelerini beklemeliyiz. İyi de bu otonom araçların ne gibi etkileri olacak? Nelere dikkat etmeliyiz?

Google otonom aracı

Google‘ın otonom aracı

1. Kazaları azaltır (mı?)

Otonom araçların en önemli beklenen avantajı kazaları azaltması. Ne de olsa tüm dünyada ve ülkemizde trafik kazalarının önemli sebebi sürücüler. Türkiye’de 2011 Emniyet verilerine göre on yılda araç sayısı bir kat artmış ancak kaza sayısı iki katına çıkmış. Her sene bir milyona yakın kaza olurken, on bin ölüm, iki yüzbin yaralanmanın dört önemli sebebi “hız limitine uymama’, ‘hatalı sollama’, ‘öndeki aracı yakın takip’ ile ‘alkollü, yorgun ve uykusuz araç kullanmak’. Bu açıdan bakıldığında sürüş hataları yapmayacak otonom araçların trafik kazalarını azaltması beklenir.

2. İyi de öteki arabalar ne olacak?

Ancak en önemli problem trafikteki araçların değişiminin ve dönüşümünün yavaş olacak olması. Şu anda bile ülkemiz yollarında çok eski araçların olduğu düşünülürse yeni ve otonom araçların aynı anda trafikte olması mümkün gözükmüyor. Google’ın otonom aracı testler sırasında biz insanlardan daha güvenli seyahat etmiş. Google’ın otonom aracının şöförsüz yaşadığı tek kazada kırmızı ışıkta durduğunda başka bir arabanın ona çarpması olduğu düşünülürse işin ne kadar önemli olduğu anlaşılır. Yollarda otonom ve sürücülü araçlar olduğu sürece kazalarda çok ciddi bir azalma olması kolay değil. Ülkemizde 2012 yılında 777.761 otomobil ve hafif ticari 2013 Ocak-Ekim arasında ise 644.359 araç satılmış. Eylül sonu itibarıyla TUİK verilerine göre trafikteki toplam araç sayısı 17 milyon 734 bin 673 adet. Yani satışlar bu rakamlarda olursa tüm araçların yenilenmesi 22 yıl alacak.

3. Otonom arabanın ahlakı

Otonomi doğru ile yanlışı da ayırt edebilmeyi gerektirir. Asimov’un robotlarından ya da robot yasalarından bahsetmiyorum. Gene de trafikte kendi başına seyahet edecek otonom bir araçtan sadece trafik kurallarına uymasını bekleyemeyiz. Çünkü bizler de sadece kurallara göre davranmıyoruz. Örneğin bir yaya kırmızıda geçtiğinde, yol benim diyerek onu ezmiyoruz. Diyelim dört yol ağzındasınız ve size sağdan çarpmak üzere olan bir araç var. Yolu boşaltıp hızla ilerleyip kaçarsınız. Önünüzdeki yolu kapatan bir köpek varsa kendi hayatınız tehlikedeyken onunkini düşünmeyebilirsiniz. Ya yolda köpek değil de yaşlı bir kadın varsa, ya da bebek arabasını iten bir adam veya sizin arabanızda çocuklarınız olabilir. Bu noktada nasıl karar verirsiniz? Otonom arabanızın nasıl karar vermesini beklersiniz?

4. Yasalar ve sorumluluklar

Otonom arabalar kaza yapacaklar, mala ya da cana zarar verecekler. Bu ne yazık ki yukarıda da belirttiğim sebeplerden ötürü kaçınılmaz. Bu kaza sonucunda kim sorumlu olacak? Aracı yapan firma mı? Programcı mı? Otonom olmayan araç mı? Ya birileri otonom araçlarını hacklemeye, özelliklerini geliştirmeye başlarsa? Bu değişiklikleri nasıl tespit edeceğiz? Kötü niyetli birisinin sabote etmediğini nasıl anlayacağız? Ne yazık ki yasalar burada da, her zamanki gibi, teknolojinin gerisinde kalacak. Böyle olacağını dünyadaki belki hiç bir devletin doğru düzgün bilişim yasası yapamamasından anlayabiliriz.

Bir orta yol mümkün mü?

Trafikte karşılaşılan onca sorun varken aslında otonom araçlar, tüm araçlar otonom olabilirse büyük rahatlama sağlar. Fakat bu oluncaya kadar yapılabilecekler var. Bunların başında da bir orta yol bulmak geliyor. Otonom araçlara gitmeden önce, araçlarımızın üzerindeki sensörleri arttırmalıyız. Yakın ve uzak radarı, lidar, sürücü durum kontrol cihazları, gece görüş sistemleri, kaza önleme mekanizmaları, araçlar arası haberleşme sistemleri ile beraber çalışan, sürücü hata yaptığında uyaran ya da tehlike anında devreye giren sistemlere ihtiyacımız var. Bu sayede yollarımız daha güvenli hale getirip, geçiş sürecinde olabilecek tehlikeleri de önleyebiliriz.

İşe giderken arka koltukta oturup gazetenizi okumanıza daha var, gene de hazır olun.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s