Düş dünyanın sahibi kim?


Bilim kurgu ve fantastik ana akım edebiyatın es geçtiği bir alan. Halbuki en büyük fikir savaşları burada oluyor. Şu anda ne mi oluyor?

Bilim kurgu ve fantastik özüne inmeye çalışırsanız insanlık halini inceleyen, bunu yaparken de bizleri farklı bir dünyaya sokan eserlerdir. İster Yüzüklerin Efendisi serisindeki doğu-batı ikilemi ya da teknoloji karşıtlığını ele alın, ister Isaac Asimov‘un Vakıf serisindeki matematiğin geleceği gösterebilecek gücünü ve bilimin insandan, belki de insanlıktan büyük etkisini ele alın sonuç değişmeyecektir. BKF yazarları kendi düşüncelerini ortaya koyarlar. Bunu çoğunlukla fark etmeden okuyucuya yutturmayı da becerirler.
Çünkü BKF okuyucusu yeni dünyaları kabul etmek üzere hazır bir kitledir. Onlar ejderhaların uçtuğu yazıldığında böyle bir hayvanın uçabilmesi için ne gerektiğini kafalarından hesaplamaya çalışmazlar. Uzay gemisi kaptanı “Işınla bizi Scotty” dediğinde ışınlamanın nasıl olduğu, ışınlamanın mümkün olup olmadığına bakmazlar. BKF okuyucusu tüm bunların ötesindeki hikayeye bakar.

Bazı BKF severin aradığı hikaye büyük savaşlar ve kahramanlıklardır, ki bunlar hem uzayda hem de büyülü diyarlarda olabilir, kimisi çarpık düzende tutunmaya çalışan karakterlerin hikayelerini arar, kimisi de gözlerinin ardında oluşacak muhteşem dünyaların peşindedir. İşte BKF okuyucusunun bu hali, yazara inanılmaz bir güç verir.

Robert Heinlein, L. Sprague de Camp, and Isaac...

Robert Heinlein, L. Sprague de Camp, and Isaac Asimov, Philadelphia Navy Yard, 1944. (Photo credit: Wikipedia)

David Brin‘in dün yayınladığım söyleşisini dinlerken ne kadar ABD’den baktığını ve hatta ne kadar kibirli olduğunu fark ettiniz mi? Gene başka bir sevdiğim yazar olan Jerry Pournelle TWiT‘deki söyleşisinde “ABD’ye karşı koymak imkansızdır” gibi bir şey söylemişti. Şimdilerde Ender’s Game adlı eseri film olacak olan Orson Scott Card‘ın Mormon olduğunu biliyordum, eserlerinde dininin etkilerini görmek mümkün. Aynı şekilde Türkçe’ye de çevrilen Perditto Street Station’ın yazarı China Miéville‘in Britanya Sosyalist Partisi üyesi olduğunu yazdıklarını okuyunca anlayabilirsiniz. Bu yazarların hepsi kendi kültürlerini BKF eserleri ile kitlelere ulaştırıyorlar. Başka edebiyat eserlerinin yapamayacağını yapıyor ve gençlere ulaşıyorlar.

Bu eğer çok okuyorsanız aslında faydalı bir durum. Ancak ciddi bir sorunu da beraberinde getiriyor. Bizlerin yani AngloSakson kültür dünyasında olanların yapacak nesi var? Bu kültürel baskının önüne geçebilmemiz mümkün mü? Bu öyle bir baskı ki bir bakıma Holywood‘un da ötesinde gücü var.

English: China Miéville just after winning the...

English: China Miéville just after winning the Arthur C. Clarke Award (3rd time) (Photo credit: Wikipedia)

Bu sele karşı çıkanlar başka bir edebiyatın, başka BKF akımlarının peşine takılıyorlar, ya da var olanı kendi kültürleri çerçevesinden işliyorlar. Örneğin Weird akımı bir çok AngloSakson olmayan ülke yazarı tarafından tercih ediliyor. Steampunk’ın arkasındaki Britanya sömürgeciliğine methiyeyi fark eden ve buna karşı olan eski sömürgelerden Steampunk kitapları çıkıyor. Daha çoğu çıkmak zorunda. Peki Türkiye’de durum ne? FABİSAD’ın varlığı bir umut verse de ne kadar bizden ve bize özgü eserlerimiz var? Aklıma bir kaç kitap geliyor. Çok başarılı yazarlar da var. Ama daha çok olmalı.

Bir gün kitapçılarda en görkemli köşelerde AngloSakson yazarların BKF eserleri ile Türklerin BKF eserleri eşit ağırlıkta olmalı. Çünkü düş dünyaları tek kültürün şekillendirebileceğinden daha büyük. Eğer düşlerin şekillendirmekten vaz geçersek ve yenildiğimizi kabul edersek, geleceğimiz de olmaz.

Siz ne dersiniz? Çok mu abarttım? Hangi Türk yazarı okursam bu korkularım dağılır? Hangi yayınevi bu işe baş koymuş? Yorumlarda bilgilerinizi paylaşın lütfen.

Eğer bu yazıyı ya da güncedeki başka yazıları beğeniyorsanız, bunların olmasını sağlayan tek şeyin sizin beğeniniz olduğunu bilin. Facebook’da, Twitter’da, Google+’da ya da başka bir yerde dostlarınızla bu yazıları paylaşın, TürkçeBKF’ye destek olun.

3 thoughts on “Düş dünyanın sahibi kim?

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s