Ekitapta işler karıştı


Amerikan Adalet Bakanlığı Apple ve büyük altı yayınevine bir çete kurdukları için dava açtı. Olay aylar önce haber verdiğim, Amazon MacMillan kapışmasına bağlı. Ama sonuçları çok büyük olabilir.

Neler oldu:

Önce yayınevleri ekitapları Amazon üzerinden satmaya karar verdiler. Daha doğrusu en iyi alternatif Kindle ile Amazon oldu. Ancak yayınevleri ellerindeki basılı kitapları satamayacaklarından korktuklarından ekitapların okunmasını zorlaştırmak için DRM koydular. DRM ile Amazon’dan alınan ekitaplar sadece Amazon’un izin verdiği cihazlarda okunabiliyordu. Bu sayede Amazon Kindle ile zaten güçlü olduğu basılı kitap piyasasındaki etkisini kullanıp ekitap pazarını %80 gibi bir oranla ele geçirdi. İşler de o zaman karıştı, çünkü Amazon ekitapları yayınevlerinden toptan alıyor ve zararına okuyucuya satıyordu.

Amazon’un büyük gücü

Onların stratejisi okuyucunun kütüphanesini Amazon’da yapmasını sağlamak ve böylece ileride de kendi müşterisi olmasını garantilemekti. Yayınevleri nasıl bir akıl tutulmasına kapıldılarsa kitapların yazılım olduğunu ve kiralandığını sözleşmeye koydukları için Amazon’dan aldığı kitabı başka bir cihaza aktarmak Amazon ile yapılan sözleşmeye aykırı hale geldi. Amazon’un yaptıkları yayınevlerini korkutmaya başlamıştı. Ekitap satmaktan bahsedildiğinde tek satıcı Amazon olmuş gibiydi ve yayınevlerine her istediğini yaptırıyordu.

various e-book readers. From right to left iPa...

various e-book readers. From right to left iPad (Apple、2010) kindle DX (Amazon、2009) kindle 2 (Amazon、2009) kindle 1 (Amazon、2007) PRS-505 (Sony、2007) PRS-500 (Sony、2006). (Photo credit: Wikipedia)

Ve Apple gelir

Apple’ın iPad ile kitap işine girmesi yayınevlerinin işine geldi. Gizli toplantılar ve özel görüşmeler yapıp Amazon’un tekelini kırmak için anlaşmalar yaptılar. Ki Amerikan Adalet Bakanlığı bu anlaşmaların Amerikan yasalarına göre suç olduğunu düşünüyor. Böylece Amazon’un toptan alım satım yönteminden Apple’ın da hoşuna giden ajans yöntemine geçildi. Her kitabın fiyatını yayınevi koyuyor ve onun üzerinden dağıtımcı belli bir para alıyordu. ABD’de açılan dava bu yönteme geçiş sırasında yapılanların suç olduğu düşüncesiyle açıldı. Sonuçları ekitap sektörünü etkileyecek.

Şimdiden MacMillan TOR’dan yayınladığı ekitaplarda DRM’den vazgeçeceğini açıkladı. Bu da Tor okuyucusunun artık Amazon ya da Apple’ın hakimiyetinden kurtulacağını gösteriyor. Bunun faydasını Stross’un makalesinden okuyabilirsiniz.

 

Ya Türkiye

Türkiye’de aynı işi İdefix kitap satışındaki gücünü kullanarak ekitapta yapmaya çalıştı ve çalışıyor. Onlar uğraşıp da DRM sistemi kuramadıkları için Adobe’nin DRM teknolojisini seçmişler. Neden zaten az kitap satan yayınevlerinin DRM’li kitap satmaya çalıştıklarını ise anlamıyorum. Yarın Adobe DRM’den çekildiğini söylerse ne yapacaklar, o sunucuları kendileri mi taşıyacak hiç bilmiyorum. Ancak DRM’in ana mantığı olan “Kitap Senin Değildir, KİRALARSIN” fikrinden dolayı İdefix’i hiç kullanmadım. Ancak gördüğüm kadarıyla Türkiye’de zaten pazar çok küçük olduğu için ekitap işine kimse kafa yormuyor. Belki de ekitap okuyucuların artmasını bekliyorlar. Sonuçta bu davanın bizlere hiç etkisi olmayacak. Tek ümidim yayınevlerinin DRM’den vazgeçip okuyucuya uygun fiyatlı ve kolay edinilebilir kitaplar sunması. Derginin 5-6TL olduğu yerde kitaba o parayı vermeye hazır insanlar var, sadece işimizin zorlaştırılmasını istemiyoruz.

Ne yapalım?

Şimdilik durum bu, siz siz olun DRM’li ürünlerden uzak durun. Ekitap okuyucu alacaksanız bir firmaya bağlanmamaya çalışın. Biraz daha bekleyin. Çünkü bu mücadeleden ya birileri tekel olup çıkacak ve tüm okuma deneyimimizi kontrol edecek ya da daha özgür okuyabileceğiz.

Yorumlarda idefix deneyiminizi ya da ekitaplar üzerine fikirlerinizi paylaşabilirsiniz. Gerçekten merak ediyorum, idefix’den ekitap alanınız var mı?

6 thoughts on “Ekitapta işler karıştı

  1. Yeni aldığım smartphone’un şerefine İdefix’ten e kitap alıp telefonumdan okuma deneyimi yaşamak istedim. Fakat almak istediğim kitabın basılı hali 29TL e kitap hali ise 26TL olunca vazgeçtim. Ne mi yaptım internetten korsan e kitap indirdim hem de yüzlerce sonra da telefonumun açabildiklerini yükledim bu da inanın 100 den fazlaydı. Şimdi sıra ile okuyorum. Oysa fiyatları makul olsa 3-5 TL gibi bu yöntemem başvurmazdım. Beni aptal yerine koyacaklarına ben onları koydum. Çünki satış fiyatları gerçekten haksızca yüksek.

  2. İdefix’den kitap aldım. Adobe Digital Editions’la ebup dosyasını açtım, ePUBee DRM Removal programıyla DRM’i kaldırdım, Calibre’yle epub’ı mobi’ye çevirdim ve Kindle’a gönderdim. Hepsi toplamda beş dakikamı almadı. Tavsiye ederim.

    1. Bu kadar işi sıradan bir kullanıcının yapmasını beklemek fazla değil mi? Ayrıca DRM’i kırmak Türkiye’de yasal mı, biliyor musunuz?

      1. Yanılmıyorsam ABD’de kendi kitabınızda okumak için bile DRM kırmanız suç. Avrupa’da da öyle olabilir. Bizim yasalardaki durumu bilmiyorum.

        Bunu yasaların eksikliğini göstermek için söylüyorum. Yoksa parasını verdiğiniz kitapta DRM olmasına zaten baştan karşıyım. Müşteriye hırsız muamelesi yapan işletmelerim ömrü kısa olur.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s