Bilim kurgu ve fantastik kaçış edebiyatı mıdır?


Geçenlerde bir dostum konuşma sırasında bilim kurgu ve fantastiğin aslında kaçış edebiyatı olduğunu söyledi. Ona göre hayattan kaçmak için bu tür eserler okunurmuş. Ona söylediklerimi burada da tekrar etmek, sizlerle paylaşmak istedim.

Edebiyat’ın yaptığı

Edebiyat bizlere ister Rus devrimi sırasında olanları anlatsın, ister uzayda büyük bir savaşı, ister Amerika’da büyük şehirde yanlızlık çeken insanların yaptıklarını, ister dört kahraman Hobbit‘in macerasını, ister Kurtuluş savaşında yaşananları, ister karanlık sokakları kendine ev edinmiş bir canavarla mücadele edenler anlatsın asla gerçek dünyayı anlatmaz. Okuyucu her zaman gerçeğe benzeyen dünya ile aldanır. Edebiyat’ın yaptığı aldatmaktır. Bunu iyi yapabildiği sürece de başarılıdır. Okuyucuyu hikayenin gerçekliğine ikna etmelidir. Çünkü bir yazar önce ikna eder sonra kendi hikayesini anlatır.

Icon for lists of science fiction authors

Bilim kurgu, Fantastik ve Korku

Bu ikna sürecinde en büyük sıkıntıyı da bilim kurgu, fantastik ve korku türlerinde eser yazanlar çeker. Onların işi okuyucuyu gündelik hayatında gördüğüne değil, görünmez ya da görülemez olana ikna etmektir. Bir çoğumuz vampirlerin gerçek olmadığını söyleyecektir. Oysa aşk acısı ile tutuşan bir vampirin ve onun ölümlü sevgilisinin hikayesini heyecanla okuruz. İşte başarılı yazarın gücü burada ortaya çıkar. O bize gerçek olmadığını düşündüklerimiz üzerinden kendimizi anlatır. Anna Karenina‘nın aşk acısından çok da farklı değildir özüne indiğinizde. Elbette her BKF eserinin muhteşem bir başyapıt olduğunu iddia etmiyorum. Ancak iyi edebiyat işlediği konudan bağımsız olarak okuyucuda yeni duygular yaratabilendir.

BKF ile “Edebiyat” kesişimi

İşte bu duygu yaratma anında BKF, suyun başını tutanların “edebiyat” dediği ile örtüşür. Türkiye’de rahmetli Can Abanazır dışında kimse BKF üzerine ders vermemiş, ve bunu incelememiş olsa da meraklısı çok olmasının sebebi budur. Dünyada da ilgiyle izlenen türler olmasının sebebi de işte burada yatar. BKF’nin gücü sıradan hayatlarda yaşanamayacak olanı sıradışı dünyalarda okuyucuya tattırmasındadır. Bunun kaçış olduğunu düşünenler, kendini bulmak için Kara bir Kitap’ın peşinde yolculuğa çıkanların hikayesinin ne kadar gerçek olduğunu da sorgulamalıdırlar. Edebiyat her zaman uzaklaştırır, önemli olan geri dönüp de ayaklarınız yere bastığında elinizde ne kaldığıdır.

Dream (comics)

Dream (comics) (Photo credit: Wikipedia)

BKF’den kalanlar

BKF’den kalan sıradışı maceranın etkisidir. İnsanlık halinin olanaksız ile mücadelesini okumanın bıraktığı etkidir. Bu “edebiyat” okuyucusunun ulaşamadığı bir deneyimdir. Böyle bir deneyimle kendini tanıma şansına erişene gerçeklerden kaçtığını söylemekse ne olduğunu bilmemekten başka bir şey değildir. O yüzden eğer bir gün birileri size “BKF kaçış edebiyatıdır”, “BKF değersizdir” derse onlara sizin “sıradışı olaylarda insanlığın izlerini aradığınızı” söyleyin.

Unutmayın okumak çok işe yarar.

Ya sizce, sizin bu sorulara cevabınız nedir? Düşüncelerinizi lütfen yorumlarda paylaşınız.

3 thoughts on “Bilim kurgu ve fantastik kaçış edebiyatı mıdır?

  1. Söylenecek çok bir şey bırakamışsın dostum, bir tek eklenebilecek şu motto geldi aklıma “iyi bilimkurgu iyi edebiyattır”😉

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s