Türkiye’de bilim kurgunun eksikliğinin etkisi [kisa]


This would make great desktop wallpaper and/or...

Image by Torley via Flickr

Bugün işe gelirken Leo Leporte’nin TWiT networkdeki şovunu dinliyordum. Orada laf arasında yeni teknolojinin ne olacağını öğrenmek istiyorsanız bilim kurgu romanlarına bakmalısınız dediler. iPad‘den cep telefonlarına, denizaltıdan görünmez uçaklara bir çok teknoloji aslında bilim kurgu yazarlarının zihninde şekillenmişti. Jerry Pournelle romanlarında kişisel cep bilgisayarlarını anlattığından bahsetmişti gene TWiT’in önceki bölümlerinde, Jules Verne‘in denizaltısının nasıl nükleer denizaltıya ilham olduğunu da duymuşsunuzdur. Benim programı dinlerken aklıma takılan ise tüm bunların Türkiye’deki etkisi oldu.

Bilim kurgu eksikliğinin bedeli

Bizim neden güçlü bilim kurgu dergilerimiz olmadığına, neden bilim adamlarımızın ya da girişimcilerimizin ilham alacağı yazarların eserleri olmadığına takıldım. Neden sadece bilim kurgu yayınlarım diyen bir yayınevi Türkiye’de yok? Türkiye Bilişim Derneği de olmasa Türkiye’de bilim kurgu adına çalışan kimse olmayacak sanki. İşte sabah işe gelirken bunlara takıldım ve canım sıkıldı.

Bilim üretmenin aşamalarından biri de o teknolojiyi hayal etmek ise bizler Türkiye’de bilim kurgu yazarı eksikliğiyle çok şey kaybediyoruz demektir. Bir yazar çıksa ve ülkemizin sorunlarına çözümler hayal etse ve o çözümleri okuyanlar on, yirmi yıl sonra bunları gerçekleştirecek teknolojiyi bulsa fena mı olur? Ya da uzaya gitmenin hayali ile yanıp tutuşan bir nesil yetişse ve geri kaldığımız yarışta arayı kapatsak onlar sayesinde. Bırakın doğa bilimlerine yakın bilim kurguyu, internetin yaygınlaşmasının Türk toplumuna, Türk adetlerine etkisini anlatan bir kitap bile yok.

Dergi ya da yayınevi kalmadı

Bu ilgisizliğin sebebini pek anlamıyorum. Atılgan ya da Nostromo gibi dergilerin çalışanları, sahipleri belki neden devam edemediklerini bize anlatırlar. Yorumlarda sizlerin yorumlarınızı da paylaşabilirsiniz. Sebep ne olursa olsun, bilim kurgu eksikliğine bir çözüm bulmamız gerekiyor. Yorumlarda benim bahsetmediğim, bilmediğim eserleri hatırlatırsanız da sevinirim. Yanıldığımı söylemenizi çok istiyorum doğrusu.

Hepinize gelecek düşleriyle dolu günler dilerim.

8 thoughts on “Türkiye’de bilim kurgunun eksikliğinin etkisi [kisa]

  1. Kesinlikle çok yerinde tespitler olmuş. Bilim kurgu, edebiyat camiamızda en çok eksikliğini hissettiğim dal. Fantezi son dönemlerde nispeten daha revaçta ama bk için aynı şeyi söylemek zor. Dediğiniz gibi bir tek TBD yıllardır ısrarla yarışma düzenliyor. Tek tük birkaç yazarımızında kitapları basılıyor. Onun dışında ciddi bir gelişme yok bildiğim kadarıyla.

    Özellikle basılı dergi eksikliğini çok hissediyorum ayrıca. Yabancı dergilere bakıp bakıp iç geçiriyorum resmen😦

  2. Eğer 30-32 yıl önce çıkartılan Atılgan dergisinden bahsediliyorsa o zaman nedenini açıkça söyleyebilirim: Kişisel sebepler. Ne oldukları önemli değil ama nedenin kendisi aslında soruna ışık tutuyor. Bilim kurgu edebiatına ilgi duyup bu konuda bir şeyler yapmak isteyen insanlar bunu genellikle başka işlerinin, belki mesleki veya ailevi sorumluluklarının yanında gönüllü olarak yapıyorlar. Bir süre sonra okul, iş, aile gibi diğer faktörler ağır basınca üretken olmayı bırakmak zorunda kalıyorlar. Halbuki kurumsallaşmaya elverişli bir ortam olsa, bir kişinin işi bırakmasıyla her şey unutulmaz, birinin bıraktığı yerden başkaları devam ederler. Tabi bunun için bilimkurgu edebiyatının maddi anlamda doyurucu fırsatlar da sunabilmesi şart.

  3. Doğrusu eksikliğin sebebi biz okuyucularız aslında. Spacegirl’ün dediği maddi sıkıntıların da sebebi bizlerin bu dergileri almıyor olmamız. Ya da bizim ilgimizi çekecek dergi çıkartmayı becerememiş olmaları. Aslında bu işi çözmek için internet üzerinden bedava eserler sunan ancak bağışlarla hayatını devam ettiren, editörlü bir dergi düşünüyorum. Amerikan dergileri gibi bir oluşuma editör ve yazar bulmak lazım. Hoş böyle bir dergiye bağış yapacak okuyucu kitlesi var mı bilmiyorum🙂 Mehmet gibi bilimkurgu dergisinin eksikliğini hisseden bir avuç kişiyiz, ne yazık ki.

  4. Esasında sadece bilimkurgu değil genel anlamda bu ülkede okumama durumu söz konusu. İnsanlar kitap okumamakla resmen övünüyorlar. Kitap okuma oranının çok düşük olmasının yanı sıra bir de okunanların hep korsan kitap olması durumu daha da vahim hale getiriyor.

    Hal böyle olunca en çok okunan türdeki kitapları basmakta bile zorluk yaşayan yayıncılar bilimkurgudan iyice uzak duruyorlar. Yukarıda da belirtildiği üzere Türkiye’de elbette bilimkurgu için bir şeyler yapmaya çalışıldı ama insanlar hep gönüllü olarak yapmaya çalıştılar. Zaman ayıramadıklarında da iş yürümedi.

    Okuyucunun bağışlarıyla işin yürümesi kolay değil. Senin de dediğin gibi bağış yapacak okuyucu kitlesi var mı ki? Her şeyi bedava edinmek isteyen, korsancılık kültürüyle yetişmiş bir kitle söz konusu.

    Belki de geliri reklamlardan sağlayıp yürüyen bir dergi olabilir. Ne dersiniz?

  5. Selamlar
    Çocukluğu yetmişli yıllarda geçen ve TRT’nin tek kanal olduğu yıllarda dizi film denince UZAY YOLU, AY ÜSSÜ ALFA, 1999, ALTI MİLYON DOLARLIK ADAM, GÖREVİMİZ TEHLİKE, TATLI CADI gibi filmlerin akla geldiği bir nesilden geliyorum. Yaşım kırk beş olduğu halde hala bu tür filmlerden hoşlanırım. Fakat bizim nesil ergenliğe geldiğinde birden bire arabesk furyasının kurbanı oldu. Bütün BK aşkı mazide kaldı. Şimdi ben bu tür hikayeler yazdığım halde değerlendirilecek ortamı bulamıyorum. Zaten ilgilenen yayın evleri de yok. Katıldığım yazarlık kurslarında bu türe edebiyat gözüyle bile bakılmıyor. Sadece okul öncesi ve ilk okul çağındaki çocukların algısına uygun görülen BK yetişkinler arasında da yeterli ilgiyi göremediğinden dolayı hakkı olan yere gelememiş ve ufku geniş insanlar yetişmemiştir. Bu da toplulumuzun gelişmesinde olumsuz etkilemiştir.

    1. Sosyolog değilim ama toplumlar kahramanlarına bakılarak açıklanabilir gibi geliyor. Eğer bilimde gelişmek istiyorsak bilim insanlarının kahraman olması gerekir, ya da girişimcilik gelişsin istiyorsak girişimcilerin kahraman olması gerekir. Bunu başarmanın yollarından biri de bilim kurgu. BK’nın önemini geç olmadan kavramalıyız.

      Bu arada sizin işlerinizi nerede okuyabiliriz?

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s